Tương tự như Luật Doanh Nghiệp 2005 và Luật Doanh Nghiệp 2014, Luật Doanh Nghiệp 2020 không quy định rõ về việc liệu cổ đông sáng lập có được nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết được phát hành mới sau ngày cấp Giấy Chứng Nhận Đăng Ký Doanh Nghiệp (ERC) hay không, và chỉ quy định tại Điều 116.1 rằng ưu đãi biểu quyết của cổ đông sáng lập có hiệu lực trong thời hạn 03 năm kể từ ngày đó. Bài viết này sẽ xem xét các quan điểm khác nhau về vấn đề này.

Một mặt, có thể ủng hộ quan điểm cho rằng cổ đông sáng lập có quyền nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết được phát hành sau ngày cấp ERC vì:

Điều 116.1 Luật Doanh Nghiệp 2020 và Điều 11.3 Nghị Định 47/2021 chỉ quy định về thời hạn của ưu đãi biểu quyết và không quy định thời điểm cổ phần ưu đãi biểu quyết phải được phát hành. Do đó, có thể cho rằng cổ đông sáng lập vẫn có thể nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết được phát hành sau ngày cấp ERC, với điều kiện ưu đãi biểu quyết sẽ hết hiệu lực sau 03 năm kể từ ngày đó.
Vì cổ phần ưu đãi biểu quyết được định nghĩa là cổ phần phổ thông có nhiều hơn quyền biểu quyết (Điều 116.1) và Điều 120.4(a) Luật Doanh Nghiệp 2020 ghi nhận rõ ràng về cổ phần phổ thông mà cổ đông sáng lập sở hữu/nhận thêm sau khi đăng ký doanh nghiệp, điều này có thể được hiểu là cổ đông sáng lập có thể nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết được phát hành sau ngày cấp ERC.
Mẫu số 12 Phụ lục I Thông Tư 68/2025, được CTCP sử dụng để đăng ký thay đổi vốn điều lệ sau khi thành lập, có một mục để công ty kê khai số lượng cổ phần của từng loại, bao gồm cả cổ phần ưu đãi biểu quyết. Do đó, quy định về đăng ký có thể gợi ý rằng công ty có thể thay đổi số lượng cổ phần ưu đãi biểu quyết của mình sau khi thành lập.

Mặt khác, có thể lập luận rằng cổ phần ưu đãi biểu quyết chỉ có thể được phát hành tại thời điểm thành lập vì:

Cụm từ quy định ưu đãi biểu quyết có hiệu lực "trong thời hạn 03 năm kể từ ngày cấp ERC" nên được hiểu là cổ đông sáng lập chỉ có thể nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết được phát hành tại thời điểm thành lập. Cụm từ "kể từ ngày được cấp ERC" xác định thời điểm thời hạn 03 năm bắt đầu tính. Nếu cổ phần ưu đãi biểu quyết có thể được phát hành sau ngày cấp ERC, thời hạn này sẽ bắt đầu tính trước khi các cổ phần đó được hình thành, điều này có thể làm cho cụm từ "kể từ ngày được cấp ERC" trở nên không chính xác.
Điều 120.3 Luật Doanh Nghiệp 2020 sử dụng cùng cụm từ "trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp ERC" để quy định về các hạn chế áp dụng đối với cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập, mà dựa trên trường hợp ngoại lệ tại Điều 120.4(a) đối với cổ phần sở hữu sau khi đăng ký doanh nghiệp, trên thực tế chỉ áp dụng đối với cổ phần phổ thông được nắm giữ tại thời điểm thành lập. Nếu áp dụng tương tự, cùng cụm từ đó tại Điều 116.1 Luật Doanh Nghiệp 2020 cũng chỉ nên áp dụng đối với cổ phần được phát hành tại thời điểm thành lập.

Theo quan điểm của chúng tôi, chúng tôi ủng hộ quan điểm thứ nhất vì sẽ là không hợp lý nếu cấm cổ đông sáng lập nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết được phát hành sau ngày cấp ERC, với điều kiện họ vẫn tuân thủ giới hạn 03 năm của ưu đãi biểu quyết theo quy định của Luật Doanh Nghiệp 2020.

Bài viết được thực hiện bởi Trịnh Phương Thảo.

Vietnam Business Law