Điều Kiện Thành Viên Độc Lập Hội Đồng Quản Trị Theo Luật Doanh Nghiệp Việt Nam – Một Điểm Mơ Hồ
Một vấn đề thường gặp trong quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam là liệu một cựu thành viên Hội Đồng Quản Trị có thể được bổ nhiệm làm thành viên “độc lập” Hội Đồng Quản Trị trong nhiệm kỳ tiếp theo hay không, với điều kiện tất cả các tiêu chí luật định khác đều được đáp ứng. Vấn đề này thường phát sinh khi các công ty muốn giữ lại một cựu thành viên Hội Đồng Quản Trị trong khi vẫn phải tuân thủ các yêu cầu về tính độc lập theo Điều 155.2 của Luật Doanh Nghiệp 2020 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 (Luật Doanh Nghiệp 2020).
Theo Điều 155.2(đ) Luật Doanh Nghiệp 2020, một thành viên độc lập Hội Đồng Quản Trị “không phải là người đã từng làm thành viên Hội Đồng Quản Trị của công ty ít nhất trong 05 năm liền trước đó, trừ trường hợp được bổ nhiệm liên tục 02 nhiệm kỳ.”
Tuy nhiên, luật không quy định rõ ràng liệu ngoại lệ “liên tục hai nhiệm kỳ” áp dụng cho (i) bất kỳ thành viên Hội Đồng Quản Trị nào trước đó, hay (ii) chỉ áp dụng đối với các thành viên độc lập. Do đó, điều này có thể dẫn đến hai cách giải thích:
Cách Giải Thích 1: Một người chỉ từng phục vụ một nhiệm kỳ trước đó (thậm chí là thành viên không độc lập) vẫn có thể đủ điều kiện làm thành viên độc lập Hội Đồng Quản Trị trong nhiệm kỳ tiếp theo, trên cơ sở rằng đây sẽ là nhiệm kỳ thứ hai liên tục.
Cách Giải Thích 2: Ngoại lệ này chỉ áp dụng cho các thành viên độc lập Hội Đồng Quản Trị; vì điều khoản này nên được xem xét kết hợp với Điều 154.2 Luật Doanh Nghiệp 2020, trong đó giới hạn thành viên độc lập chỉ được đảm nhiệm tối đa 02 nhiệm kỳ liên tục. Điều này có nghĩa là một cựu thành viên Hội Đồng Quản Trị không độc lập phải chờ ít nhất năm năm trước khi đủ điều kiện làm thành viên “độc lập”.
Sự mơ hồ này tạo ra sự không chắc chắn cho các công ty khi thực hiện cơ cấu Hội Đồng Quản Trị, vì cả hai cách giải thích đều có cơ sở pháp lý để lập luận. Tuy nhiên, một cựu thành viên Hội Đồng Quản Trị có thể không hành động độc lập khi giải quyết các vấn đề liên quan đến hành động của họ trong quá khứ khi còn là thành viên Hội Đồng Quản Trị không độc lập. Do đó, để bảo vệ quyền lợi của các cổ đông, Cách Giải Thích 2 có vẻ hợp lý hơn.
Bài viết được thực hiện bởi Đặng Hà Anh và được biên tập bởi Nguyễn Quang Vũ.